Doniesienia o ostatnich tragicznych wydarzeniach w polskich szkołach mogą wywoływać niepokój i pytania
o bezpieczeństwo dzieci. To zrozumiałe. Dzieci w wieku przedszkolnym nie potrzebują jednak szczegółowych informacji o przemocy. Najbardziej pomagają im spokojni, dostępni emocjonalnie dorośli, przewidywalność codzienności i pewność, że mogą zwrócić się po pomoc.
Czy rozmawiać z dzieckiem o tych wydarzeniach?
Nie ma potrzeby samodzielnego opowiadania przedszkolakowi o atakach, jeśli o nich nie słyszał i nie pyta. Jeżeli mógł zetknąć się z wiadomościami w telewizji, internecie, rozmowach dorosłych lub innych dzieci, warto spokojnie sprawdzić, co wie i jak to rozumie. Można zapytać: „Czy słyszałeś ostatnio coś, co cię zmartwiło albo przestraszyło?”. Nie należy wymuszać rozmowy.
Gdy dziecko pyta, odpowiadajmy zgodnie z prawdą, krótko i językiem odpowiednim do jego wieku. Najpierw dowiedzmy się, co dokładnie je niepokoi. Nie podawajmy drastycznych szczegółów ani nie rozwijajmy tematu ponad to, o co pyta.
Jak odpowiadać na trudne pytania?
„Co się stało?” – „W pewnej szkole ktoś bardzo skrzywdził innych ludzi. Teraz zajmują się tym policja
i dorośli, których zadaniem jest pomagać”.
„Czy u mnie też może się to zdarzyć?” – „Rozumiem, że się martwisz. Dorośli w domu i przedszkolu dbają o bezpieczeństwo dzieci. Jeśli coś cię przestraszy, od razu powiedz o tym mnie albo nauczycielowi”.
„Dlaczego ktoś tak zrobił?” – „Nie wiemy dokładnie, dlaczego tak postąpił. Wiemy, że nie wolno krzywdzić innych. Gdy ktoś przeżywa bardzo silne emocje, powinien szukać pomocy”.
Co pomaga dziecku odzyskać spokój?
- Chrońmy dziecko przed oglądaniem nagrań z przemocy, drastycznych zdjęć i powtarzanych relacji. Nie omawiajmy niepokojących szczegółów w jego obecności.
- Zachowujmy zwykły rytm dnia: przedszkole, zabawę, posiłki, odpoczynek i bliskość. Przewidywalność sprzyja poczuciu bezpieczeństwa.
- Przyjmujmy emocje dziecka bez zawstydzania. Zamiast „Nie bój się, to głupstwo” lepiej powiedzieć: „Widzę, że się przestraszyłeś. Jestem obok”.
- Nie obiecujmy, że „nigdy nic złego się nie wydarzy”. Lepiej mówić o tym, co naprawdę możemy zapewnić: opiece, zasadach bezpieczeństwa i pomocy dorosłych.
- Nie rozpowszechniajmy niesprawdzonych wiadomości ani alarmujących komunikatów z mediów społecznościowych. Informacje weryfikujmy w oficjalnych źródłach.
Na jakie reakcje zwrócić uwagę?
Dziecko, które odczuwa niepokój, może częściej szukać bliskości, gorzej zasypiać, mieć koszmary, niechętnie rozstawać się z rodzicem, być rozdrażnione albo odtwarzać zasłyszane treści w zabawie. Nie każda taka reakcja oznacza poważny problem i nie każda musi mieć związek z bieżącymi wydarzeniami.
Jeśli obawy są silne, utrzymują się, nasilają lub wyraźnie utrudniają dziecku codzienne funkcjonowanie, warto porozmawiać z psychologiem przedszkolnym. W przypadku gwałtownych, bardzo nasilonych reakcji należy szukać pomocy wcześniej.
Najważniejsze
Dzieci nie muszą znać szczegółów przemocy, aby uczyć się bezpiecznych zachowań. Potrzebują przede wszystkim relacji z dorosłymi, którym ufają, przestrzeni do wyrażania emocji oraz przekonania, że
z trudnościami nie zostają same.
W razie pytań lub niepokoju dotyczącego dziecka zapraszamy do kontaktu z psychologiem przedszkolnym.